غیاث‌الدین جمشید کاشانی

غیاث‌الدین جمشید کاشانی

غیاث‌الدین جمشید کاشانی ریاضی‌دان برجسته و ستاره شناس ایرانی بود.
غیاث‌الدین جمشید کاشانی آخرین ریاضی‌دان برجستهٔ دورهٔ اسلامی و از بزرگ‌ترین مفاخر تاریخ ایران به شمار می‌آید.
وی به تکمیل وتصحیح روش‌های قدیمی انجام چهار عمل اصلی حساب پرداخت و روش‌های جدید و ساده‌تری برای آن‌ها اختراع کرد.
مهمترین دستاوردهای کاشانی به این شرح است:
– ابداع و ترویج کسرهای اعشاری .
– محاسبهٔ عدد پی تا شانزده رقم اعشار به نحوی که تا صد و پنجاه سال بعد کسی نتوانست آن را گسترش دهد.
– اختراع ابزار ستاره شناسی
– دسته‌بندی معادلات درجهٔ اول تا چهارم و حل عددی معادلات درجهٔ چهارم و بالاتر.
– اختراع روش کنونی پیدا کردن ریشهٔ n اُم عدد دلخواه.
– اختراع روش کنونی پیدا کردن جذر.
– نگارش مهم‌ترین و مفصل‌ترین اثر دربارهٔ ریاضیات عملی و حساب در دورهٔ اسلامی به نام مفتاح الحساب .
پاول لوکی، پژوهشگر برجستهٔ آلمانی دربارهٔ آثار کاشانی چنین می گوید:

اگر رسالهٔ محیطیه او به دست ریاضی‌دانان غربی معاصر وی رسیده بود، از آن پس مردم مغرب زمین از بعضی منازعات و تألیفات مبتذل دربارهٔ اندازه‌گیری دایره (محاسبهٔ عدد پی) بی‌نیاز می‌شدند. اگر نظریهٔ واضح و روش علمی وی در مورد شناساندن کسرهای اعشاری انتشار یافته بود، فرانسوا وی‌یتْ، اِستِوِن، و بورگی ناچار نمی‌شدند که یک قرن و نیم پس از کاشانی نیروی فکری و عملی خود را برای از نو یافتن این کسرها به کار اندازند.
در فرانسه هنوز یك قضیه كسینوس را «تئورم كاشی» می خوانند.
جمشید کاشانی در سحرگاه چهارشنبه نوزدهم ماه رمضان سال ۸۳۲ هجری قمری/ دهم تیرماه سال ۸۰۸ هجری شمسی و در حالی که فقط حدود ۴۰ سال سن داشت، به دست اشخاصی ناشناس و در محل رصدخانه سمرقند کشته شد. یعنی درست در جایی که او روزگار خود را وقف ساخت و توسعه آن کرده بود؛ جایی که نتیجه توانایی‌های شگرف او بود.
هیچیک از آثار غیاث‌الدین جمشید کاشانی در ایران چاپ و منتشر نشده‌اند.

پیشنهادهای دیگر …

پاسخ دهید